Cara Tanam Petola dan Labu Air dalam Pasu

Petola dan labu air merupakan kumpulan sayur menjalar yang sering dijumpai dalam masakan sup dan tumisan Melayu. Walaupun kelihatan berbeza dari segi bentuk, iaitu petola segi berjalur tajam seperti belimbing, petola ular yang panjang berjalur hijau putih, dan labu air yang bulat memanjang berwarna hijau pucat, ketiga-tiganya sebenarnya tergolong dalam keluarga tumbuhan yang sama seperti kundur, iaitu Cucurbitaceae, walaupun berlainan genus. Cara penanamannya turut agak serupa antara satu sama lain. Oleh itu, saya gabungkan ketiga-tiga jenis sayur ini dalam satu penulisan tentang cara penanaman.

Selain sedap dimasak, sayur-sayur ini turut rendah kalori dan mempunyai kandungan air yang tinggi, sesuai bagi mereka yang menjaga pemakanan.

Dalam artikel ini, dikongsikan cara menanam petola dan labu air bermula daripada biji benih sehingga pokok berbuah, sesuai untuk ditanam dalam pasu atau polibeg di kediaman bandar.

Maklumat Botani

Nama Melayu: Petola segi, petola ular, labu air
Nama Inggeris: Angled loofah, snake gourd, bottle gourd
Nama saintifik: Luffa acutangula (petola segi), Trichosanthes cucumerina (petola ular), Lagenaria siceraria (labu air)
Keluarga: Cucurbitaceae

Biji benih petola dan labu air yang berkualiti boleh didapati di sini: [LETAK LINK AFFILIATE SHOPEE: BIJI BENIH PETOLA/LABU AIR].

Cara Menyemai Biji Benih

Kebanyakan panduan menyarankan supaya biji benih direndam terlebih dahulu sebelum disemai. Namun, pada pengalaman saya, biji benih ini boleh terus disemai tanpa perlu melalui proses rendaman tersebut. Cara ini tidak menyusahkan dan biji benih tetap bercambah seperti biasa melainkan bagi benih yang agak jarang ditemui atau memang sukar untuk bercambah.

1. Sediakan pasu atau polibeg besar berisi campuran tanah gembur dan kompos.
2. Buat lubang sedalam kira-kira 5 sentimeter, kemudian tanam 2 hingga 3 biji benih pada setiap lubang.
3. Tutup lubang dengan tanah dan siram secukupnya.
4. Biji benih biasanya bercambah dalam tempoh 4 hingga 7 hari. Pastikan tanah sentiasa lembap tetapi tidak bertakung air sepanjang tempoh ini.

Penyediaan Junjung untuk Memanjat

Oleh kerana ketiga-tiga jenis sayur ini bertabiat menjalar, sediakan junjung atau penyokong seperti kayu, buluh atau tali rafia dalam tempoh 2 minggu selepas ditanam supaya pokok mempunyai tempat untuk memanjat. Sebaik sahaja anak pokok mula mengeluarkan sulur, bantu ia memanjat dengan mengikatnya pada junjung yang disediakan. Elakkan memotong atau mencabut sulur ini kerana ia berfungsi sebagai “tangan” pokok untuk berpaut pada penyokong.

Penjagaan Harian

Cahaya matahari: Petola dan labu air memerlukan cahaya matahari yang mencukupi sepanjang hari untuk berbuah dengan baik.

Penyiraman: Siram dua kali sehari, iaitu pada waktu pagi dan lewat petang, semasa peringkat awal penanaman. Kekerapan ini boleh dikurangkan kepada sekali sehari apabila pokok sudah besar. Semasa musim hujan, kurangkan penyiraman kerana tanah biasanya sudah cukup lembap; tanah yang terlalu basah boleh menyebabkan akar reput.

Pembajaan: Baja organik seperti kompos atau baja tahi ayam yang telah diproses boleh diberikan secara berkala, terutamanya sebelum pokok mula berbunga, bagi menggalakkan pertumbuhan dan hasil buah yang lebih baik.

Baja organik yang sesuai boleh didapati di sini: [LETAK LINK AFFILIATE SHOPEE: BAJA ORGANIK].

Amalan membuang tunas: Biarkan hanya dua dahan utama membesar sehingga mengeluarkan buah. Tunas-tunas kecil yang tumbuh di bawah 30 sentimeter pada dahan utama eloknya dibuang supaya tenaga pokok tertumpu kepada pembentukan buah pada dahan utama.

Masalah yang Biasa Berlaku

• Serangan kutu daun dan serangga kecil: semak bahagian bawah daun sekiranya daun mula menguning atau berlubang. Semburan air sabun cair yang lembut atau larutan air bawang putih boleh digunakan sebagai kawalan semula jadi.
• Daun terlalu lebat dan lembap: boleh menyebabkan masalah kulat. Trim sedikit daun yang terlalu rimbun bagi memastikan pengudaraan yang baik di sekitar pokok.
• Akar reput: berpunca daripada tanah yang sentiasa bertakung air, terutamanya semasa musim hujan. Pastikan pasu atau polibeg mempunyai lubang saliran yang mencukupi.
• Pokok tidak memanjat dengan baik: sediakan junjung seawal mungkin dan bantu sulur pokok berpaut pada penyokong sekiranya ia tidak memanjat dengan sendirinya.

Berapa Lamakah Tempoh untuk Berbuah?

Selepas anak benih bercambah, pokok biasanya mula memanjat dalam tempoh 2 hingga 3 minggu, dan buah pertama boleh dituai dalam tempoh kira-kira 2 bulan selepas ditanam, bergantung kepada jenis dan cara penjagaan.

Penutup

Petola dan labu air merupakan pilihan yang sesuai bagi pekebun bandar yang mempunyai sedikit ruang menegak untuk junjung, kerana ketiga-tiga jenis sayur ini boleh membesar dengan baik dalam pasu atau polibeg asalkan diberi sokongan yang mencukupi. Dengan cahaya matahari yang cukup, penyiraman yang konsisten serta amalan membuang tunas yang berlebihan, hasil tuaian yang lebat boleh dinikmati walaupun ditanam di ruang terhad di rumah bandar.