Cara Tanam Bunga Balung Ayam (Celosia) dalam Pasu

Bunga balung ayam mendapat namanya kerana bentuk kuntumnya yang menyerupai balung ayam jantan, iaitu berkedut, berbulu dan berwarna terang seperti merah, jingga, kuning dan merah jambu. Perkataan “celosia” pula berasal daripada bahasa Greek, “kelos”, yang bermaksud terbakar, sesuai dengan rupa bunganya yang kelihatan seperti nyalaan api. Bunga hiasan ini semakin popular di Malaysia, malah turut menjadi pilihan dalam kalangan peternak lebah kelulut kerana bunganya amat digemari oleh serangga tersebut.

Menariknya, di beberapa negara seperti Indonesia dan India, daun muda pokok balung ayam turut dimakan sebagai sayur, dengan rasa yang agak menyerupai bayam kerana kedua-duanya tergolong dalam keluarga tumbuhan yang sama. Walau bagaimanapun, varieti hiasan yang ditanam di Malaysia lazimnya dibiakkan khusus untuk kecantikan bunganya, bukan untuk dimakan.

Dalam artikel ini, dikongsikan cara menanam bunga balung ayam bermula daripada biji benih sehingga pokok berbunga, sesuai untuk ditanam dalam pasu atau polibeg di kediaman bandar.

Maklumat Botani

Nama Melayu: Bunga balung ayam
Nama Inggeris: Cockscomb, woolflower
Nama saintifik: Celosia argentea, Celosia cristata (dan spesies berkaitan)
Keluarga: Amaranthaceae

Biji benih bunga balung ayam yang berkualiti boleh didapati di sini: [LETAK LINK AFFILIATE SHOPEE: BIJI BENIH BUNGA BALUNG AYAM].

Cara Menyemai Biji Benih Balung Ayam

1. Sediakan pasu atau bekas semaian berisi campuran tanah gembur, kompos dan sekam padi.
2. Taburkan biji benih secara rata di permukaan tanah. Biji benih balung ayam sangat halus dan kecil, jadi elakkan menaburkannya terlalu tebal pada satu-satu tempat.
3. Tutup biji benih dengan lapisan tipis kompos halus sekadar menutup permukaannya sahaja, tanpa menimbusnya terlalu dalam.
4. Siram menggunakan semburan halus bagi mengelakkan biji benih hanyut, dan letakkan bekas semaian di tempat teduh terlebih dahulu.
5. Biji benih balung ayam biasanya bercambah dalam tempoh 2 hingga 7 hari, dan anak pokok mula kelihatan di permukaan tanah pada hari ketujuh.

Bilakah Masa Sesuai untuk Pindah Tanam?

Anak pokok boleh dipindahkan ke pasu yang lebih besar atau ke tanah terbuka setelah ia membesar cukup kukuh untuk dikendalikan, biasanya setelah mengeluarkan beberapa helai daun sebenar. Tanam pada jarak kira-kira 20 hingga 30 sentimeter antara satu pokok dengan pokok yang lain supaya setiap pokok mempunyai ruang yang cukup untuk membesar.

Penyediaan Pasu dan Campuran Tanah

Balung ayam tergolong tanaman yang tahan lasak dan boleh membesar walaupun dalam keadaan tanah yang kurang subur. Namun begitu, untuk hasil bunga yang lebih lebat dan sihat, gunakan campuran tanah yang subur, lembap dan mempunyai saliran yang baik. Elakkan tanah yang sentiasa bertakung air kerana ini boleh menyebabkan akar reput.

Penjagaan Harian

Cahaya matahari: Balung ayam memerlukan cahaya matahari terik dan penuh untuk berbunga dengan lebat dan subur.

Penyiraman: Siram secara berkala bagi mengekalkan kelembapan tanah, tetapi elakkan penyiraman berlebihan yang boleh menyebabkan tanah bertakung air.

Pembajaan: Baja organik seperti kompos boleh diberikan secara berkala bagi menggalakkan pertumbuhan yang sihat dan bunga yang lebih lebat.

Baja organik yang sesuai boleh didapati di sini: [LETAK LINK AFFILIATE SHOPEE: BAJA ORGANIK].

Pembuangan bunga dan daun layu: Bunga dan daun yang telah layu perlu dibuang secara berkala supaya tidak mengganggu bahagian pokok yang lain dan bagi menggalakkan pertumbuhan yang lebih sihat.

Penggantian tanah: Sekiranya balung ayam ditanam dalam pasu untuk tempoh yang lama, tanah eloknya ditukar secara berkala bagi mengelakkan perubahan tahap keasidan tanah yang keterlaluan, yang boleh menjejaskan kesihatan pokok.

Balung Ayam sebagai Tanaman Rakan Lebah Kelulut

Bagi sesiapa yang turut menternak lebah kelulut atau ingin menarik lebih banyak serangga penyerbuk ke kebun, balung ayam merupakan pilihan yang baik kerana bunganya amat digemari oleh lebah kelulut. Menanam beberapa pokok balung ayam berhampiran sarang kelulut boleh membantu menyediakan sumber makanan tambahan untuk lebah tersebut.

Masalah yang Biasa Berlaku

• Kurang berbunga: biasanya berpunca daripada kekurangan cahaya matahari. Pastikan pokok ditanam di kawasan yang terdedah sepenuhnya kepada cahaya matahari.
• Akar reput: berpunca daripada tanah yang sentiasa bertakung air. Pastikan pasu mempunyai lubang saliran yang mencukupi dan elakkan penyiraman berlebihan.
• Pokok layu selepas beberapa bulan: ini adalah perkara biasa kerana balung ayam tergolong tanaman semusim dengan jangka hayat yang agak pendek, iaitu sekitar 4 bulan sahaja bagi sesetengah varieti. Biji benih boleh dikumpul daripada bunga yang matang untuk ditanam semula.

Berapa Lamakah Tempoh untuk Berbunga?

Secara purata, balung ayam mula berbunga dalam tempoh 8 hingga 10 minggu selepas ditanam, dan bunganya boleh bertahan agak lama sebelum layu, menjadikannya pilihan popular untuk hiasan taman yang berpanjangan.

Penutup

Bunga balung ayam merupakan pilihan yang sesuai bagi pekebun yang ingin memiliki tanaman hiasan berwarna terang dengan penjagaan yang tidak rumit. Selain mencantikkan ruang di sekitar rumah, ia turut menjadi daya tarikan kepada lebah kelulut, menjadikannya pilihan yang berguna bagi mereka yang turut berminat dalam penternakan lebah. Dengan cahaya matahari yang mencukupi dan saliran tanah yang baik, pokok balung ayam akan membesar subur dan berbunga lebat.