Belimbing buluh ialah pokok kecil yang sangat berguna di dapur Melayu. Buahnya yang masam digunakan dalam sambal, asam pedas, masak lemak, jeruk dan air asam. Pokoknya tidak terlalu tinggi, cepat membesar dan berbuah hampir sepanjang tahun, jadi sesuai untuk halaman rumah yang tidak terlalu luas.
Yang menarik, buah belimbing buluh tumbuh terus daripada batang dan dahan besar, bukan di hujung ranting sahaja, jadi pokoknya kelihatan seperti dilitupi buah hijau. Buahnya masam kerana mengandungi asid organik termasuk asid oksalik, dan juga mengandungi vitamin C.
Nama Melayu: Belimbing buluh, belimbing asam
Nama Inggeris: Bilimbi, cucumber tree
Nama saintifik: Averrhoa bilimbi
Keluarga: Oxalidaceae
Belimbing buluh ialah pokok sentiasa hijau yang boleh mencapai ketinggian 5 hingga 10 meter, dengan daun majmuk menyirip yang lembut. Bunganya kecil berwarna merah keunguan dan tumbuh berkelompok pada batang dan dahan. Buahnya memanjang, berwarna hijau muda hingga kekuningan apabila masak, dan sangat masam. Pokok ini sekeluarga dengan belimbing besi.
Belimbing buluh boleh dibiak melalui biji benih atau keratan dan cantasan.
Gunakan biji daripada buah yang masak dan segar. Semai terus dalam polibeg pada kedalaman kira-kira 1 cm tanpa rendaman. Benih bercambah dalam masa 1 hingga 3 minggu. Kelebihannya murah dan mudah, tetapi pokok daripada biji mengambil masa lebih lama untuk berbuah, kira-kira 2 hingga 3 tahun.
Pokok daripada cantasan lebih cepat berbuah dan sifat buahnya sama dengan pokok induk. Kekurangannya, anak pokok lebih mahal dan perlu kemahiran asas. Kaedah ini disarankan jika anda mahu hasil lebih awal. Sapukan hormon penggalak akar pada keratan untuk membantu akar tumbuh.
Pindahkan anak pokok ke tapak tetap atau bekas besar yang cerah. Jarak tanaman yang disarankan ialah 3 hingga 4 meter. Gunakan campuran tanah, baja kompos dan cocopeat supaya tanah gembur dan tidak bertakung.
[ Beli Pasu di sini (shopee) ]
[ Beli Hormon penggalak akar di sini (shopee) ]
Perosak yang biasa menyerang belimbing buluh ialah lalat buah, kutu putih dan ulat pemakan daun. Penyakit yang kerap ditemui ialah bintik daun dan reput akar apabila tanah terlalu basah. Gunakan perangkap lalat buah, bungkus buah apabila mula membesar dan semburkan minyak neem untuk kutu putih.
[ Beli Perangkap lalat buah berferomon di sini (shopee) ]
[ Beli Minyak mambu di sini (shopee) ]
Pokok yang tidak berbunga biasanya terlalu teduh atau masih muda. Bunga dan buah muda gugur apabila pokok kekurangan air atau diserang perosak. Daun menguning menunjukkan tanah terlalu basah atau kekurangan nutrien. Pokok yang terlalu lebat boleh dipangkas supaya udara dan cahaya sampai ke dalam tajuk.
Cahaya matahari: belimbing buluh memerlukan cahaya penuh sekurang-kurangnya 6 jam sehari.
Pengairan: siram 2 kali sehari, pagi dan petang, dan tambah kepada 3 kali jika cuaca panas terik. Pastikan air tidak bertakung kerana akar mudah reput.
Pembajaan: gunakan vermikompos atau baja organik sebagai baja utama. Baja NPK boleh ditambah sebagai baja tambahan, dan baja buah yang lebih tinggi kalium sesuai apabila pokok mula berbunga.
[ Beli Vermikompos di sini (shopee) ]
[ Beli Baja NPK 12-12-17 di sini (shopee) ]
Pangkas dahan yang mati atau menyilang selepas musim hasil supaya pokok lebih mantap.
Belimbing buluh boleh dituai apabila buah berwarna hijau muda dan masih keras, biasanya beberapa minggu selepas bunga mekar. Petik dengan tangan atau gunakan gunting pangkas pada tangkai. Buah yang terlalu masak menjadi lembik dan kurang masam. Buah segar boleh disimpan di dalam peti sejuk beberapa hari, atau dijeruk dan dikeringkan untuk simpanan lebih lama. Orang yang mempunyai masalah buah pinggang atau pernah menghidap batu karang wajar merujuk doktor sebelum mengambilnya dalam jumlah banyak kerana kandungan asid oksalik.
[ Beli Gunting pangkas di sini (shopee) ]
Pokok belimbing buluh yang sihat boleh berbuah beberapa kali setahun apabila cukup air dan baja. Hasil yang berlebihan boleh dijadikan jeruk, jus atau dikeringkan, dan dikongsi dengan jiran. Pokok ini juga cantik sebagai pokok hiasan kerana buahnya bergantungan pada batang.
Belimbing buluh sesuai untuk pemula kerana pokoknya kecil, cepat berbuah dan sangat berguna di dapur. Pilih pokok daripada cantasan untuk hasil lebih awal, tanam di tapak yang cerah dan pastikan saliran baik.
Sebahagian pautan dalam pos ini ialah pautan afiliasi Shopee. Jika anda membeli melalui pautan tersebut, saya mungkin menerima komisen kecil tanpa menambah kos kepada anda.