Pokok berembang yang biasanya terdapat di kawasan pantai atau paya di Asia Tenggara dan Australia Utara. Buah ini mempunyai bentuk seperti buah jambu batu, dengan kulit berwarna hijau kekuningan atau jingga apabila masak. Dagingnya berwarna putih dan mempunyai rasa masam manis yang segar. Buah berembang sering digunakan dalam masakan tradisional seperti sos cili atau jeruk, dan juga digunakan dalam perubatan tradisional untuk merawat masalah penghadaman dan demam. Selain itu, daun dan akar pokok bunga juga digunakan dalam perubatan tradisional.
Nama tempatan: Berembang/ Gedabu
Nama Inggeris: Mangrove Apple fruit
Nama saintifik: Sonneratia caseolaris
Keluarga: Sonneratiaceae
Ketinggian pokok boleh mencapai 10-20 meter, dengan diameter batang 30-40 cm.
Akar pokok Berembang ialah akar yang boleh tumbuh di atas tanah atau di air payau. Akar ini mempunyai lapisan akar udara yang berfungsi untuk mengambil oksigen dari udara.
Daun pokok berbentuk bujur, dengan hujung runcing dan pangkal daun bulat. Daun mengeluarkan aroma yang tersendiri apabila dihancurkan.
Bunganya berwarna putih hingga merah jambu, kira-kira 5-8 cm diameter, dan muncul di hujung dahan.
Buah Berembang mempunyai bentuk seperti buah jambu biji, berdiameter sekitar 5-8 cm, kulitnya berwarna hijau kekuningan atau jingga apabila sudah masak, dan berisi putih dengan rasa masam manis yang segar.
Pokok yang sedang berkembang juga mempunyai batang berwarna coklat kelabu dengan permukaan kasar, dan kayu keras dan kuat yang sering digunakan dalam pembinaan bangunan dan perabot kayu.
1) Keratan Batang – Memotong batang yang sihat dan kuat dari pokok induk, kemudian menanamnya dalam medium penanaman yang sesuai.
2) Keratan Daun – Potong daun yang sihat dari pokok induk, kemudian tanam dalam medium penanaman yang sesuai.
3) Cantuman – Mencantum bahagian tumbuhan yang berlainan, seperti bahagian atas (okul) anak pokok yang dikehendaki dengan batang anak pokok yang lain.
4) Benih – Ekstrak benih dari buah yang masak, kemudian tanam dalam medium penanaman yang sesuai.
Pokok berembang tumbuh subur di tanah berpasir atau berlumpur. Pokok ini tumbuh di kawasan berair, jadi keperluan air sangat penting untuk pertumbuhan dan perkembangan tumbuhan ini. Tumbuhan ini memerlukan kira-kira 6-8 jam cahaya matahari langsung setiap hari.
Pokok tumbuh di kawasan berair, jadi keperluan air sangat penting untuk pertumbuhan dan perkembangan tumbuhan ini. Tumbuhan ini tidak menyukai air yang berpanjangan. Oleh itu, tanah tempat pokok yang sedang tumbuh itu mestilah mempunyai saliran yang baik dan dapat menyerap air dengan baik.
Untuk menanam pokok ini, adalah disyorkan untuk menggunakan baja organik yang secara semula jadi boleh memperkayakan nutrien tanah, seperti baja atau kompos. Pembajaan pokok yang sedang tumbuh boleh dilakukan setiap 2-3 bulan, terutamanya semasa musim pertumbuhan aktif. Pembajaan boleh dilakukan dengan cara menyiram terus ke tanah atau diberikan kepada media tanam. Secara amnya, pokok yang sedang membesar memerlukan 100-200 gram baja setiap pokok setiap pembajaan. Jumlah baja yang diberikan mestilah disesuaikan dengan keperluan tumbuhan dan keadaan tanah.
Beberapa serangga yang boleh merosakkan pokok berembang termasuk kumbang, ulat, belalang, kutu daun dan pepijat akar. Serangga ini boleh memakan daun, bunga, batang, akar, atau buah pokok yang sedang berkembang, yang boleh membantutkan pertumbuhan dan juga menyebabkan kematian pokok jika serangan berterusan.
Walau bagaimanapun, pokok berembang juga mempunyai beberapa mekanisme pertahanan terhadap serangan serangga yang merosakkan. Contohnya, sesetengah spesies pokok berembang menghasilkan sebatian kimia yang boleh membunuh atau menghalau serangga yang merosakkan. Selain itu, sesetengah spesies pokok berembang juga mempunyai duri atau bulu yang boleh menghalang serangga daripada sampai ke bahagian tertentu pokok.
Terdapat beberapa penyakit yang boleh menyerang pokok berembang, antaranya:
1) Penyakit reput batang disebabkan oleh kulat Phytophthora sp. dan boleh menyebabkan kerosakan pada akar dan pangkal batang pokok yang sedang berkembang. Gejala awal yang muncul ialah kawasan berair di sekeliling pangkal batang yang kemudiannya menjadi reput yang boleh merosakkan batang.
2) Penyakit karat daun disebabkan oleh kulat dan dicirikan oleh penampilan bintik merah-coklat kecil pada daun pokok yang sedang berkembang. Bintik-bintik ini kemudiannya berkembang menjadi lesi yang lebih besar dan boleh menyebabkan kerosakan pada daun.
3) Penyakit layu bakteria disebabkan oleh bakteria Ralstonia solanacearum dan dicirikan oleh kemunculan gejala layu pada pokok berembang. Gejala ini mula-mula muncul pada daun dan kemudian merebak ke batang dan akar. Tumbuhan yang dijangkiti biasanya mati dalam masa yang agak singkat.
4) Penyakit akar kulat disebabkan oleh kulat Fusarium oxysporum dan boleh menyebabkan reput akar dan kawasan batang pada pokok berembang. Gejala awal termasuk penampilan bintik-bintik kecil pada daun, yang kemudiannya menjadi layu dan mati.
Tempoh menuai untuk pokok berembang bergantung kepada pelbagai faktor, termasuk jenis pokok berembang dan keadaan persekitaran di mana pokok itu ditanam.
Sesetengah jenis pokok berembang, seperti pokok berembang bakau (Rhizophora spp.) dan pokok berembang Api-api (Avicennia spp.), boleh mengambil masa sehingga 10 tahun atau lebih sebelum mengeluarkan buah masak. Namun begitu, terdapat juga jenis pokok berembang yang lebih cepat mengeluarkan buah seperti pokok bunga Gelam (Melaleuca cajuputi) yang boleh mengeluarkan buah dalam tempoh 3-5 tahun.
Keadaan persekitaran juga mempengaruhi masa penuaian pokok yang semakin meningkat. Di kawasan yang lebih gersang atau kering, pokok berembang mungkin mengambil masa lebih lama untuk berbuah dan kurang menghasilkan buah. Manakala di kawasan yang lebih lembap dan subur, pokok berembang boleh berbuah dengan lebih cepat dan mengeluarkan lebih banyak buah.
Terdapat beberapa kaedah yang boleh digunakan untuk menuai buah daripada pokok berembang, antaranya:
1) Memetik buah secara manual.
Buah dari pokok berembang boleh dipetik dengan tangan atau alat seperti tangga. Kaedah ini sesuai untuk pokok kecil atau sederhana.
2) Goncang pokok.
Pokok berembang juga boleh digoncang atau digoncang secara perlahan-lahan untuk mengeluarkan buah masak yang kemudiannya boleh dituai dari tanah sekeliling.
3) Menunggu buah gugur secara semula jadi.
Buah pokok berembang juga boleh dituai dengan menunggu buah masak jatuh secara semula jadi ke tanah. Namun cara ini kurang berkesan kerana ia mengambil masa yang lebih lama dan boleh menyebabkan kerosakan pada buah.
RUJUKAN