SRI Organik ialah salah satu pendekatan dalam pertanian semula jadi (natural farming) yang mula dikenali ramai di Malaysia, terutamanya dalam kalangan penanam padi dan pekebun yang mahu mengurangkan penggunaan baja serta racun kimia. Apabila berbicara tentang SRI, pernahkah anda tertanya siapakah pengasasnya? Pengasas SRI Organik di Malaysia ialah Norazimah Tahrim, atau lebih dikenali sebagai Mak Tam. Beliau ialah bekas pegawai pertanian Selangor dan telah menerbitkan sebuah buku berkaitan SRI. Beberapa peserta bimbingan beliau, seperti Puan Wahida, telah membawa nama produk ini lebih jauh, dan perkara ini diakui sendiri oleh Mak Tam dengan rasa bangga.
SRI ialah singkatan bagi System of Rice Intensification, iaitu satu pendekatan menanam padi yang dikembangkan di Madagascar pada awal 1980-an dan kemudian tersebar ke banyak negara. Idea utamanya ialah mengubah cara kita mengurus tanaman, tanah, air dan nutrien, tanpa bergantung sepenuhnya kepada benih varieti baharu atau input kimia yang mahal. Dalam versi organik, penekanan diberikan kepada baja bio, pestisid bio dan kesihatan tanah.
Berdasarkan maklumat daripada laman SRI Universiti Cornell, minat terhadap SRI di Malaysia bermula selepas lawatan Profesor Norman Uphoff pada tahun 2008. Dr. Anizan Isahak dari UKM kemudian menubuhkan kumpulan penyelidikan SRI-PADI. Negeri Selangor memulakan ujian ladang yang dibiayai kerajaan negeri pada tahun 2010, dan Persidangan SRI Kebangsaan Pertama pada tahun 2011 melahirkan Rangkaian SRI-Mas. Selepas itu, projek SRI merebak ke Kedah, Perak, Kelantan, Pahang, Sabah dan Sarawak. Versi organik menjadi menonjol, terutamanya di Sarawak, di mana WWF-Malaysia dan CIMB Islamic Bank menyokong petani di Ba’Kelalan. Bilangan petani yang terlibat di sana meningkat daripada dua orang pada tahun 2017 kepada lebih 90 orang pada tahun 2025.
Hasil yang dilaporkan sangat berbeza. Dalam ujian awal, hasilnya kira-kira 4 hingga 9 tan sehektar, dan ada laporan individu dari Kedah yang mendakwa sehingga 15 tan sehektar. Angka ini perlu ditafsir dengan berhati-hati kerana ia dipengaruhi oleh lokasi, varieti padi, musim dan kemahiran petani. Namun, ia menunjukkan potensi yang menarik untuk dikaji dan dicuba.
Walaupun SRI dibangunkan untuk padi, falsafahnya boleh dipelajari oleh pekebun bandar. Jarak tanaman yang betul, penggunaan mikrob tanah, tidak membakar sisa tanaman dan tidak bergantung berlebihan kepada baja kimia ialah prinsip yang sesuai untuk kebun sayur di rumah. Contohnya, sisa tumbuhan boleh dikompos dan dikembalikan ke tanah, manakala larutan mikrob tempatan dan EM boleh digunakan untuk menyuburkan tanah.
[ Beli EM1 (Effective Microorganisms) 1L (shopee) ]
[ Beli baja kompos (shopee) ]
Sesiapa yang berminat boleh melayari laman SRI Cornell untuk maklumat negara Malaysia, atau memantau laman Jabatan Pertanian Selangor yang pernah menjalankan ujian SRI. Menghadiri kursus atau sekolah lapangan juga amat disyorkan kerana teknik SRI lebih mudah difahami melalui amalan.
Sebahagian pautan dalam pos ini ialah pautan afiliasi Shopee. Jika anda membeli melalui pautan tersebut, saya mungkin menerima komisen kecil tanpa menambah kos kepada anda.