Berdasarkan pengalaman dan pembacaan, saya simpulkan terdapat empat peringkat tanaman yang wajib diketahui setiap pekebun bandar agar kelangsungan ilmu berkebun berjalan dengan lancar. Ramai pemula tersilap memulakan dengan tanaman yang sukar, kemudian kecewa apabila gagal dan berhenti berkebun. Susunan peringkat ini membantu kita membina keyakinan sedikit demi sedikit.
Tanaman peringkat 1 mestilah yang kos rendah, mudah tumbuh dan memerlukan penjagaan minimum. Antaranya:
Tujuan peringkat ini ialah memberi kejayaan awal. Apabila melihat hasil pertama, semangat kita bertambah dan kita lebih bersedia mempelajari perkara yang lebih sukar.
[ Beli benih kangkung (shopee) ]
[ Beli benih bayam hijau (shopee) ]
Tanaman ini pula memerlukan ruang menegak seperti para atau jaring untuk memanjat. Contohnya:
Pada peringkat ini kita belajar menyediakan sokongan, mengikat pokok dan memantau pertumbuhan menegak. Kacang-kacangan juga menyuburkan tanah kerana akarnya mengikat nitrogen.
[ Beli benih kacang panjang (shopee) ]
Ini pula tanaman yang lambat bercambah, memerlukan penjagaan rapi dan mudah diserang serangga perosak dan penyakit. Antaranya:
Pada peringkat ini kita mesti pandai membaja mengikut fasa pertumbuhan, mengawal perosak, memantau penyakit dan mengurus siraman. Pekebun yang telah melalui peringkat 1 dan 2 biasanya lebih bersedia menghadapi cabaran ini.
[ Beli benih tomato (shopee) ]
[ Beli benih cili (shopee) ]
[ Beli benih terung (shopee) ]
Peringkat ini ialah pokok buah-buahan dan tanaman saka yang mengambil masa bertahun-tahun untuk berbuah, seperti tin, mangga, limau purut, jambu dan durian. Ia memerlukan ilmu tentang pemangkasan, tut atau cantuman, pembajaan jangka panjang dan pengurusan ruang. Hasilnya lambat tetapi manis, dan nilai tanamannya tinggi.
Bulan pertama hingga ketiga, tumpukan pada kangkung, bayam dan lobak. Anda akan menuai beberapa kali dan mempelajari asas siraman, penyediaan media tanaman dan menyemai. Bulan keempat hingga keenam, tambah kacang panjang atau kacang botor dengan rangka mudah daripada buluh atau jaring. Bulan ketujuh hingga kesembilan, cuba satu atau dua pokok cili atau terung dalam pasu besar. Menjelang bulan kesepuluh, anda sudah bersedia memikirkan pokok buah seperti pokok tin atau limau purut. Perancangan ini hanyalah contoh, dan anda boleh melaraskannya mengikut masa dan ruang yang ada.
Kesilapan pertama ialah menanam terlalu banyak jenis tanpa merancang penjagaan. Kesilapan kedua ialah memilih tanaman yang indah di media sosial tetapi tidak sesuai dengan cuaca atau ruang anda. Kesilapan ketiga ialah terlalu cepat mengubah kaedah apabila hasil tidak seperti dijangka. Berikan setiap kitaran peluang yang adil sebelum membuat perubahan besar.
Setiap peringkat membina kemahiran untuk peringkat seterusnya. Peringkat 1 mengajar siraman dan penyediaan media, peringkat 2 mengajar sokongan dan pemantauan, peringkat 3 mengajar pembajaan dan kawalan perosak, dan peringkat 4 mengajar kesabaran dan perancangan jangka panjang. Jika kita langsung melompat ke peringkat 3 atau 4, kita mungkin gagal dan kehilangan semangat. Dengan melalui peringkat demi peringkat, ilmu berkebun akan berkembang dengan lancar.
Mulakan dengan dua hingga tiga jenis tanaman peringkat 1 pada pasu atau polibeg. Catat tarikh menyemai, menjirus dan menuai. Selepas beberapa kitaran, tambah satu tanaman peringkat 2. Apabila yakin, cuba satu pokok peringkat 3 sebelum meluaskan. Jangan berebut menanam semua sekali gus.
Sebahagian pautan dalam pos ini ialah pautan afiliasi Shopee. Jika anda membeli melalui pautan tersebut, saya mungkin menerima komisen kecil tanpa menambah kos kepada anda.