Tekstur Tanah

Tekstur tanah ialah komposisi antara pasir, kelodak dan lempung dalam tanah. Ia ialah salah satu ciri paling asas yang menentukan sama ada sesuatu tanah sesuai untuk tanaman, kerana tekstur mempengaruhi keupayaan menahan air, saliran, pengudaraan dan kemudahan kerja. Artikel ini menerangkan tiga komponen tekstur, cara mengujinya dengan tangan dan apa yang boleh kita lakukan untuk memperbaikinya.

Tiga Komponen Tekstur Tanah

Tanah mineral terdiri daripada batuan yang terluluhawa menjadi zarah dalam tiga saiz.

• Pasir. Zarah paling besar. Tanah berpasir mengalirkan air dengan cepat dan mempunyai pengudaraan yang baik, tetapi menyimpan sedikit nutrien dan terasa kasar apabila digenggam.
• Kelodak. Zarah bersaiz sederhana. Ia menyimpan air dan nutrien dengan baik dan terasa licin, seperti tepung apabila kering dan seperti baldu apabila lembap.
• Lempung. Zarah paling halus. Ia menyimpan air dan nutrien dengan baik, tetapi liang-liangnya yang kecil menyukarkan saliran dan pengudaraan. Ia menggumpal keras apabila kering dan melekit apabila basah.

Tekstur mempengaruhi keupayaan menahan air, kebolehtelapan (kemudahan udara dan air bergerak) dan kebolehkerjaan (kemudahan tanah dicangkul). Tanah berpasir mudah dikerjakan dan cepat kering selepas hujan, manakala tanah lempung lebih sukar dikerjakan.

Segi Tiga Tekstur

Pakar tanah menggunakan segi tiga tekstur untuk mengelaskan tanah mengikut peratus pasir, kelodak dan lempung. Ujian makmal mengukur peratus ini, dan keputusan diplotkan pada segi tiga untuk mendapatkan kelas tanah seperti lom, lom kelodak atau lom lempung. Tanah lom, iaitu campuran seimbang, biasanya dianggap terbaik untuk kebanyakan tanaman.

Cara Menguji Tekstur dengan Tangan

Di kebun, kita boleh menggunakan kaedah reben untuk menganggar kelas tekstur. Basahkan segenggam tanah sehingga lembap dan jadikan reben di antara ibu jari dan jari telunjuk, kemudian lihat apa yang berlaku.

• Halus: membentuk reben panjang dan lentur, tanda tanah lempung.
• Agak halus: membentuk reben yang putus pada panjang kira-kira dua hingga tiga sentimeter.
• Sederhana: tiada reben terbentuk dan tanah terasa licin seperti talkum.
• Agak kasar: tiada reben dan tanah terasa berpasir.
• Kasar: tiada reben, tanah hampir sepenuhnya berpasir dan hanya meninggalkan sedikit kesan pada tangan.

Struktur Tanah

Struktur tanah ialah cara pasir, kelodak, lempung dan bahan organik berkelompok membentuk agregat. Agregat semula jadi dipanggil ped, manakala bongkah yang terbentuk akibat pembajakan dipanggil klod. Terdapat lapan jenis struktur: berbongkah, serbuk (crumb), berlajur, berbutir, padu, berlapis, berprisma dan butir tunggal. Struktur berbutir dianggap paling baik kerana ia mempunyai ruang terbuka paling banyak antara agregat.

Struktur yang baik memperbaiki pergerakan air dan udara, ketersediaan nutrien, pertumbuhan akar dan aktiviti mikrob. Struktur boleh rosak akibat mengendalikan mesin berat di atas tanah basah atau mencangkul tanah yang terlalu basah atau terlalu kering, yang memadatkan tanah dan menyukarkan tanaman tumbuh.

Kesan Tekstur kepada Siraman dan Pembajaan

Tanah berpasir perlu disiram lebih kerap dengan jumlah air yang lebih sedikit setiap kali, dan baja perlu diberi secara kerap dalam dos kecil kerana nutrien mudah dihanyutkan. Tanah lempung pula perlu disiram kurang kerap tetapi lebih dalam, dan perlu dijaga daripada air bertakung yang menyebabkan akar reput. Tanah lom memberi keseimbangan terbaik. Memahami tekstur tanah anda membantu anda menyesuaikan jadual siraman dan pembajaan supaya tidak membazir air dan baja.

Memperbaiki Tekstur dan Struktur

• Tanah berpasir: tambah kompos, tanah liat halus dan sabut kelapa untuk meningkatkan penyimpanan air dan nutrien.
• Tanah lempung: tambah kompos, arang sekam, perlit dan pasir kasar untuk memperbaiki saliran. Jangan cangkul ketika tanah basah.
• Semua jenis tanah: tambah bahan organik secara berkala dan elakkan memijak batas.

[ Beli arang sekam bakar (shopee) ]
[ Beli cocopeat (sabut kelapa) (shopee) ]
[ Beli perlit (shopee) ]

Kesimpulan

Tekstur tanah tidak mudah diubah secara besar-besaran, tetapi struktur boleh diperbaiki dengan bahan organik dan pengurusan yang baik. Kenali tanah anda dengan ujian reben, kemudian pilih tanaman dan pembaik pulih yang sesuai.

Sebahagian pautan dalam pos ini ialah pautan afiliasi Shopee. Jika anda membeli melalui pautan tersebut, saya mungkin menerima komisen kecil tanpa menambah kos kepada anda.

Rujukan

• https://www.senecahs.org/pages/uploaded_files/Soil%20Texture%20and%20Structure%20E%20Unit.pdf