Permakultur ialah kaedah mereka bentuk kebun dan kehidupan dengan meniru corak ekosistem semula jadi. Perkataan ini berasal daripada gabungan “permanent” dan “agriculture”, iaitu pertanian yang berkekalan. Ia diasaskan oleh Bill Mollison dan David Holmgren di Australia pada tahun 1970-an. Artikel ini memperkenalkan konsep kebun permakultur dan cara pekebun bandar boleh mula mengamalkannya. Saya juga merujuk satu perkongsian di Facebook, tetapi halaman itu memerlukan log masuk dan tidak dapat dibaca secara terbuka, jadi huraian di sini ialah rumusan prinsip umum permakultur.
Permakultur bukan hanya satu teknik berkebun. Ia ialah pendekatan reka bentuk yang melihat kebun sebagai sistem yang saling berkait: tanah, air, tumbuhan, haiwan, bangunan dan manusia. Matlamatnya ialah menghasilkan makanan dengan input luar yang rendah, menggunakan semula sumber dan menjaga alam sekitar.
Reka bentuk permakultur membahagikan kebun kepada zon mengikut kekerapan kita melawat. Zon 1 paling dekat dengan rumah dan ditanam herba serta sayur yang kerap dipetik. Zon 2 untuk sayur dan pokok buah yang memerlukan penjagaan sederhana. Zon 3 untuk tanaman utama atau pokok buah yang kurang dijaga. Zon 4 dan 5 ialah kawasan separa liar dan hutan semula jadi. Di bandar, anda mungkin hanya mempunyai zon 1 dan 2, dan itu sudah memadai.
1. Pilih satu kawasan kecil yang menerima cahaya matahari sekurang-kurangnya lima hingga enam jam. 2. Sediakan batas atau pasu dengan tanah yang dikayakan dengan kompos dan sungkupan. 3. Tanam gandingan tanaman, misalnya cili dengan marigold, atau kacang panjang dengan jagung. 4. Pasang tong tadahan air hujan dan sistem siraman titis. 5. Mulakan kompos atau vermikompos untuk sisa dapur. 6. Tanam pokok penutup bumi atau herba renek di tepi untuk menekan rumpai dan menarik pendebunga.
[ Beli batas naik raised beds (shopee) ]
[ Beli set siraman titis (polipaip dan penitis) (shopee) ]
[ Beli vermikompos (shopee) ]
Kelebihan permakultur ialah kos input rendah, tanah yang lebih sihat dan kebun yang lebih tahan terhadap perosak serta cuaca melampau. Cabarannya ialah ia memerlukan perancangan, pemerhatian dan masa untuk melihat hasil penuh. Ia mungkin kelihatan tidak kemas berbanding kebun konvensional. Namun, bagi mereka yang mahukan kebun yang hidup dan berdikari, permakultur menawarkan jalan yang bermakna.
Pisang ditanam di sudut kebun untuk teduhan dan daun sungkupan. Di bawahnya, tanam keladi atau pegaga yang suka lembap. Di bahagian lebih terbuka, tanam cili bersama marigold dan selasih. Di pagar, tanam kacang panjang atau ubi keledek sebagai penutup tanah. Sisa daun dan batang pisang dipotong dan dijadikan sungkupan, sisa dapur masuk ke kompos, dan air hujan daripada atap dialirkan ke tong tadah untuk menyiram. Susunan ringkas ini sudah menggunakan beberapa prinsip permakultur sekali gus.
Kebun permakultur bermula dengan pemerhatian dan langkah kecil. Anda tidak perlu tanah luas. Dengan kompos, sungkupan, tanaman bercampur dan air yang dijaga, balkoni atau halaman kecil pun boleh menjadi ekosistem produktif.
Sebahagian pautan dalam pos ini ialah pautan afiliasi Shopee. Jika anda membeli melalui pautan tersebut, saya mungkin menerima komisen kecil tanpa menambah kos kepada anda.