Cryptosperma merkusii adalah spesies tumbuhan yang tergolong dalam keluarga Araceae. Tumbuhan ini biasa disebut geli-geli hitam atau talas hitam, kerana warna hitam pada batangnya yang berbulu seperti geletik.
Geli-geli hitam tumbuh di kawasan hutan tropika dan subtropika, dan kebanyakannya boleh ditemui di Asia Tenggara, seperti Indonesia, Malaysia, Thailand dan Filipina. Tumbuhan ini biasanya tumbuh di tempat yang lembap, seperti di tebing sungai atau sekitar tasik.
Geli-geli hitam mempunyai beberapa kegunaan antaranya sebagai tanaman hiasan, tumbuhan ubatan tradisional, dan juga boleh digunakan untuk menghasilkan tepung yang boleh digunakan sebagai bahan makanan. Walau bagaimanapun, perlu diingat bahawa beberapa bahagian tumbuhan ini mengandungi bahan yang berbahaya jika diambil dalam jumlah yang berlebihan, jadi penggunaannya mesti dilakukan dengan berhati-hati dan mengikut dos yang disyorkan.
Nama tempatan: Geli Geli Hitam
Nama Inggeris: Lasia spinosa
Nama saintifik: Cryrtosperma merkusii (Haask) Scott
Keluarga: Araceae
Batang geletik hitam berbentuk bulat atau sedikit rata, panjangnya mencapai 1-2 meter. Batang ini dilitupi bulu-bulu halus berwarna hitam, memberi kesan seperti digelitik. Daunnya berbentuk hati, dengan hujung runcing dan pangkal yang luas. Daun ini mempunyai panjang kira-kira 15-30 cm dan lebar kira-kira 10-20 cm. Permukaan daun berkilat dan hijau keunguan. Bunga geletik hitam tidak begitu mencolok, berbentuk seperti telinga jagung, dan berwarna putih. Bunga-bunga ini berkumpul di bahagian bawah tongkol, dan dibalut dengan sarung tebal. Buah jeli hitam berbentuk bulat kecil, dengan diameter kira-kira 1-2 cm. Buah ini berwarna hijau muda apabila belum matang, dan bertukar merah apabila masak. Setiap buah mengandungi beberapa biji yang berwarna putih kekuningan. Akar geletik hitam berbentuk rizom, dan mempunyai panjang 20-30 cm. Akar ini berwarna coklat kehitaman, dan kelihatan seperti rangkaian berbentuk seperti akar tumbuhan halia.
Geli-geli hitam boleh dibiakkan dengan dua cara iaitu generatif dan vegetatif.
1) Pembiakan generatif dilakukan dengan menggunakan biji benih. Biji jeli hitam yang segar boleh diambil daripada buah yang masak, kemudian direndam dalam air selama beberapa hari sehingga benih menunjukkan tanda-tanda membesar. Selepas itu, benih boleh ditanam di dalam pasu atau tanah menggunakan campuran tanaman yang sesuai.
[ Beli pasu di sini (shopee) ]
2) Pembiakan secara vegetatif dilakukan dengan membelah rizom atau semaian pucuk. Untuk membelah rizom, pilihlah rizom yang sihat dan mempunyai beberapa tunas, kemudian belah kepada beberapa bahagian dan tanam dalam pasu atau medium penanaman lain. Untuk menyemai pucuk, pilih pucuk yang sihat dan potong panjangnya kira-kira 5-10 cm, kemudian letakkan di dalam pasu atau medium penanaman lain.
Geli-geli hitam boleh tumbuh dalam pelbagai jenis media tanaman, seperti tanah yang dicampur dengan kompos atau cocopeat. Pastikan medium penanaman mempunyai sifat yang mengalirkan air dan mempunyai kandungan nutrien yang mencukupi. Suhu yang sesuai untuk pertumbuhan tumbuhan kutil hitam adalah sekitar 20-25 darjah celcius. Tumbuhan ini juga tahan terhadap suhu rendah, tetapi tidak terlalu panas. Tumbuhan kutik hitam memerlukan cahaya yang cukup untuk fotosintesis. Letakkan tumbuhan di tempat yang terdedah kepada cahaya matahari langsung atau di mana ia mendapat cahaya yang mencukupi.
[ Beli baja kompos di sini (shopee) ]
[ Beli cocopeat di sini (shopee) ]
Tumbuhan geli-geli hitam memerlukan kelembapan yang tinggi, jadi ia perlu disiram dengan kerap atau diletakkan di tempat yang lembap. Adalah perlu untuk mengelakkan tanah yang terlalu basah, kerana ia boleh menyebabkan reput akar.
Tumbuhan geli-geli hitam memerlukan nutrisi yang mencukupi untuk pertumbuhannya. Beri baja organik atau kompos dengan kerap, kira-kira sebulan sekali.
1) Serangan serangga perosak ulat
Ulat boleh memakan daun dan bahagian tumbuhan lain, dengan itu mengurangkan keupayaan fotosintesis dan pertumbuhan tumbuhan geletik hitam.
2) Serangan kutu daun
Kutu daun boleh merosakkan daun dan menghasilkan madu, yang boleh menjadi tempat pembiakan kulat atau virus.
1) Penyakit karat daun
Penyakit ini disebabkan oleh kulat dan dicirikan oleh bintik coklat pada daun dan bahagian tumbuhan lain.
2) Penyakit reput batang
Penyakit ini disebabkan oleh kulat dan dicirikan oleh daun yang menguning dan batang yang reput.
3) Penyakit layu bakteria
Penyakit ini disebabkan oleh bakteria dan dicirikan oleh daun layu dan tumbuhan mati.
Penuaian tanaman geli-geli hitam dilakukan setelah buah mencapai kematangan penuh. Buah geli-geli hitam boleh dituai kira-kira 3-4 bulan selepas ditanam. Tanda-tanda buah masak ialah warna kulit yang bertukar menjadi hitam pekat dan daging buah yang lembut.
Untuk menuai buah geli-geli hitam, perhatikan cara memegangnya agar tidak merosakkan buahnya. Buah boleh dipetik dengan memusing dan menarik batang buah pada pokok, atau dengan menggunakan gunting yang tajam.
Selepas dituai, buah geli-geli hitam perlu diproses atau disimpan dengan betul untuk memastikan ia segar dan tahan lama. Buah-buahan yang masak dan dituai perlu dimakan segera atau diproses menjadi produk makanan, seperti jus atau sirap. Buah geli-geli hitam juga boleh disimpan di dalam peti sejuk atau peti sejuk untuk memanjangkan jangka hayatnya.
RU
Sebahagian pautan dalam pos ini ialah pautan afiliasi Shopee. Jika anda membeli melalui pautan tersebut, saya mungkin menerima komisen kecil tanpa menambah kos kepada anda.