Perbincangan tentang makanan GMO berbanding makanan organik sering menjadi emosional. Ada yang menganggap GMO berbahaya, ada pula yang menganggap organik sebagai satu-satunya pilihan sihat. Dalam artikel ini saya cuba meneliti kedua-dua pihak berdasarkan maklumat yang ada dan satu artikel pendapat dari majalah dalam talian Slate, supaya kita dapat membuat keputusan sendiri dengan lebih tenang.
GMO ialah singkatan bagi organisma diubah suai secara genetik (genetically modified organism). Dalam pertanian, saintis memasukkan satu atau beberapa gen daripada organisma lain ke dalam tanaman untuk memberi sifat tertentu, seperti rintangan terhadap virus, serangga atau racun rumpai, atau kandungan nutrien lebih tinggi. Ia berbeza daripada pembiakan konvensional kerana gen dipindahkan secara terus ke dalam genom tanaman.
Makanan organik dihasilkan tanpa baja sintetik, racun perosak sintetik dan, dalam kebanyakan piawaian, tanpa GMO. Penekanan diberikan kepada kesihatan tanah, kepelbagaian dan kaedah semula jadi. Organik ialah satu sistem pengeluaran, bukan jaminan bahawa makanan itu lebih berzat. Kajian mengenai perbezaan nutrisi antara makanan organik dan biasa menunjukkan keputusan yang bercampur-campur.
Artikel pendapat tahun 2015 oleh William Saletan di Slate berhujah bahawa makanan GM ialah selamat dan hujah terhadapnya sering bergantung kepada kesilapan dan salah nyata. Beliau menyatakan bahawa Pertubuhan Kesihatan Sedunia, Persatuan Perubatan Amerika, Akademi Sains Kebangsaan dan AAAS tidak menemui bukti yang baik bahawa GMO tidak selamat, dan beratus-ratus kajian menyokong kesimpulan ini. Beliau juga berhujah bahawa pengkritik menggunakan piawaian terhadap makanan GM yang tidak dipenuhi oleh mana-mana makanan konvensional atau organik.
Beberapa kes yang dibincangkan:
Penulis yang sama mengakui terdapat isu sebenar, seperti penggunaan racun rumpai, rintangan rumpai, penanaman monokultur dan paten benih. Beliau berpendapat isu-isu ini berpunca daripada amalan pertanian, bukan daripada kejuruteraan genetik itu sendiri. Pengkritik GMO pula berhujah bahawa kesan jangka panjang terhadap alam sekitar, pergantungan petani kepada syarikat benih dan kekurangan ketelusan pelabelan patut diberi perhatian. Kedua-dua pihak mempunyai pandangan yang wajar dibincangkan.
Mitos pertama ialah semua makanan organik tidak menggunakan racun langsung. Sebenarnya, pertanian organik membenarkan sebahagian racun daripada sumber semula jadi, dan bahan semula jadi tidak semestinya selamat tanpa had. Mitos kedua ialah GMO menyebabkan penyakit tertentu secara langsung. Setakat ini, badan saintifik utama yang dirujuk oleh artikel Slate tidak menemui bukti kukuh untuk dakwaan itu. Mitos ketiga ialah makanan organik pasti lebih berzat. Perbezaan nutrisi yang dilaporkan biasanya kecil dan berbeza mengikut kajian. Memahami mitos ini membantu kita berhenti berdebat secara emosi dan mula menilai bukti.
Malaysia mempunyai undang-undang biokeselamatan yang mengawal import, pelepasan dan pelabelan organisma diubah suai secara genetik. Sebagai pengguna, kita boleh menyemak label produk dan maklumat daripada agensi kerajaan seperti Jabatan Biokeselamatan. Sebagai pekebun bandar, kita biasanya menggunakan benih biasa atau benih baka terbuka, dan jarang berurusan dengan benih GMO.
Daripada memilih pihak, lebih bijak kita menilai setiap kes mengikut bukti. Sama ada GMO atau organik, perkara yang paling penting untuk kesihatan ialah makan sayur dan buah yang mencukupi, membasuhnya dengan betul, dan mengurangkan sisa racun perosak. Jika anda menanam sendiri, anda boleh memilih kaedah yang anda yakini, sama ada organik sepenuhnya, separa organik atau konvensional dengan penggunaan baja yang terkawal.
Perdebatan GMO berbanding organik tidak semestinya hitam putih. Bacalah dari pelbagai sumber, kenali kepentingan di sebalik setiap hujah, dan buat keputusan yang sesuai dengan nilai dan bajet anda.